Dzisiejszy wygląd psa jest wynikiem procesu domestyfikacji, sztucznego doboru i różnych krzyżówek. Zmienił się charakter psa. Z powodu dopasowywania się do nowych warunków życia i głównie przez ludzką selekcje powstały tysiące ras, z których do dzisiejszego dnia przetrwało około 400. Wszystkie z nich można podzielić na grupy według pięciu podstawowych typów budowy.
Typ konstytucji oznacza charakterystyczne proporcje ciała, zdolniości poszczególnych organów i budowe organizmu, a ogólnie również wytrzymałość na choroby i stopień użytkowości psa. Rozróżniamy kilka typów. Typy tworzyły się przez generacje w wyniku asymilacji do środowiska, warunków życia i użytkowania zwierząt. Wszystko to odbija się na zmianie budowy zwierzęcia i jego zachowania. Z tego powodu w praktyce typ określa się na podstawie eksterieru i zachowania zwierzęcia.

W praktyce hodowlanej jest cała masa przykładów ukazująca powiązanie budowy ciała i zachowaniem. Także doświadczenia I. P. Pavlova wykazały ścisły związek między charakterem a typem budowy. Na przykład uszlachetnienie wyglądu dobermana spowodowało zmiane jego zachowania. Uszalachetnione psy były pobudliwe i mało wyrównane (nerwowe). W odróżnieniu od tego psy ciężkie (limfatyczne) są powolne, że skłonnością do lenistwa i ociężałości. Są spokojne i mało pobudliwe.
Pewna konstytucja jest podstawą każdej hodowli. Ta teoria zootechniczna jest wykorzystawana także w chowie psów użytkowych. Zadowalająca pobudliwość, temperament, ruchliwość, wytrzymałość, prawidłowa forma i harmonijna budowa są podstawowymi wymaganiami stawianymi rasom użytkowym. Typ budowy jest dziedziczny i z powodu środowiska wpływa na organizm zwierzęcia i jego przemiane materii. Naturalnie typ budowy zmienia się z wiekiem i zmianą warunków. Zmiany typu budowy są tym większe i silniejsze, im silniejszy jest wpływ środowiska w trakcie życia psa.
Długoletnia hodowla psów, zwłaszcza w zmienionych warunkach klimatycznych, przy zmienionym chowie, karmieniu i zastosowaniu, zmienia ich budowe. Także wewnątrz rasy może występować kilka typów budowy, ale nadal zachowany jest specyficzny charakter i proporcje danej rasy. Tak opracowano klasyfikacje typów konstytucji zwierząt na podstawie funkcji poszczególnych części organizmu i opracowano pięć podstawowych typów:

Typ limfatyczny. Charakterystycznymi cechymi są krótka głowa z wystającymi kośćmi, wypukłe czoło z głębokim stopem. Część twarzowa jest krótka, tępo zakończona, czasem wypukła na górze, z silnie rozwiniętymi faflami. Często występuje przodozgryz. Oczy są ustawione prosto. Kark jest krótki, silny z podgardlem, szeroką piersią, szerokim brzuchem. Ruchy są powolne. Skóra luźna, z fałdami i nieelastyczna. Pies ma skłonności do otyłości. Sierść bywa gruba, z gęstym podszerstkiem. Pies się później i wolniej formuje. Refleks jest wypracowywany wolniej, ale z większym nasileniem. Głównymi przedstawicielami tego typu są bernardyn i nowofundland.

Typ gruby. Jego przedstawicielem jest silny pies z dobrze rozwiniętą kością i muskulaturą. Ten typ dojrzewa zwykle w wieku 3-4 lat. Głowa jest szeroka, wyraźna, ale zaokrąglona. Pysk jest suchy lub lekko obwisły. Kark jest krótki, silny i bywa nisko osadzony. Pierś jest szeroka i głęboka, brzuch lekko podciągnięty. Kończyny nie są długie i słabo kątowane. Sierść jest gruba z gęstym podszerstkiem. Przedstawicielem tego grubego typu jest kaukaz lub owczarek azjatycki.

Typ pewny. Ten typ ma dobrze rozwinięty kościec z suchą i silną muskulaturą. Głowa jest średnio szeroka i ma kształt tępo zakończonego klinu. Pysk jest suchy z suchymi policzkami. Kończyny są długie i dobrze kątowane. Sierść bywa krótka, najczęściej z podszerstkiem. Charakter jest wyrównany, ruchliwy. Przedstawicielem tego typu jest owczarek niemiecki.

Typ delikatny. Psy tego typu mają słabszy kościec i dobrze rozwiniętą, ale słabszą muskulaturą. Skóra jest delikatna, dobrze przylegająca. Głowa jest podłużna, delikatniejszej budowy. Wargi są suche, dobrze przylegające. Pies jest wysokonogi, ciało kwadratowego formatu. Kątowanie jest dobre. W tym typie przeważają choleryki. Przedstawicielem tego typu są dobermany, charty i teriery.

Typ słaby. Ma zwiększoną pobudliwość ze skłonnością do nerwowości i bardzo słabą kością i słabą muskulaturą. Często występuje karłowatość i różnego rodzaju odchyłki połączone z degeneracją, która wzmocniona bywa sztuczną selekcją na wzmocnienie tych cech. Głowa jest najczęściej okrągła z wąską częścią twarzową. Oczy ma wielkie, często wypukłe. Skóra jest cienka, napjęta. Sierść bywa różna. W tej grupie znajdziemy wszystkie rasy karłowate. Psy w tym typie są bardzo delikatne.

Przedstawione cechy zwykle nie wystepują w czystej formie, wręcz przeciwnie - często są mieszanką dwóch typów. By scharakteryzować taki typ używa się połączenia obydwu nazw typów, przy czym na pierwszym miejscu daje się ten typ, który przeważa, np. limfatyczno-gruby, gruby limfatyczny, itd. Odchyły od normalnych typów nazywane są przerasowieniem. Przerasowieniem może być nadmierna delikatność lub limfatyczność. Przerasowienie w wysokim stopniu graniczy z degeneracją.