Wilk jest największych przedstawicielem psowatych, nawet jeśli dotyczy to jedynie niektórych podgatunkow wilka. Największe wilki arktyczne ważą więcej niż 90 kg, wraz z przemieszaniem się na południe zmiejsza się masa ciała, co jest ogólną regułą biologiczną. Samce wilków z izraelskiego wybrzeża ważą średnio 23,6 kg, a najmniejsze podgatunki wilka, "wilk czerwony" z dolnego biegu Mississippi, waży nawet tylko około 15 kg.

Budowa ciała jest jednak u wszystkich wilków bardzo proporcjonalna i przedstawia doskonały typ męsożercy przystosowany do przemierzania wielkich odległości i doskonale przystosowany do różnych warunków. Na przykład sierść północnych wilków daje 1,2 - 1,5krotnie lepszą izolacje niż skóra bobrów i wydr, tak że wilki nie muszą obawiać się długotrwałych mrozów, gdy na przykład kładą się na odpoczynek. Różnorodny jest też kolor sierści. U największej i nam najlepiej znanej części populacji przeważa kolor szary (wilczasty). Prawie białe wilki, u których pojawiają się jaśniejsze i żółte odcienie, występują przede wszystkim na północy Ameryki, ale czasami pojawią się także na zachodzie i w centralych częściach USA. Czysto białe jednak nie istnieją. Czarne wilki mają przy bliższym przyjżeniu sierść z przewagą brązowych i ciemnoczerwonych tonów, głównie na grzbiecie i na bokach ciała. Znane są głównie w Ameryce Północnej, ale i w górach Azji Środkowej i w Pirenejach. Wilki stepowe bywają jasnobrązowe, a sierść ich krewniaków z wyżyn Azji Środkowej jest w kolorze ochry. Poszczególne kolory są oczywiście w populacji wymieszane, tak że w jednej grupie mozna spotkać osobniki białe, czarne i szare.

W Czechach i na Morawach wilk był wytępiony przed stu laty, ale na Szumawie i w Beskidach żyje kilkadziesiąt wilków, ktore dostały się tam migrując z Bawarii.

Na temat systematyki wilków zdania są podzielone, ale wielu zoologów wywodzi wszystkie wilki z pasma lasów i gór kontynentu eurazjatyckiego, od Hiszpanii , prze Bałkany aż do Dalekiego Wschodu, z przedstawicieli dominującego tam Canis lupus lupus. W Europie swoim zasięgiem dochodząc do Skandynawii i najbardziej wysuniętych na północ terenów Rosji objął jeszcze drugi podgatunek wilka, wilk polarny Canis lupus albus który wyróżnia się gęstą i jasną, czasem prawie ciemnoniebieska sierścią z szaroniebieskim podszerstkiem. W rejonie półwyspu arabskiego, ograniczony wschodnim wybrzeżem półwyspu indyjskiego, żyje jeden z najmniejszych podgatunków wilka - Canis lupus pallipes.

Głównym pożywieniem wilka są zwierzęta kopytne, obojętne czy dzikie, czy udomowione. Przy polowaniu wilki mają taką samą taktykę co zawodnicy w peletonie. Niektórzy są z przodu, inni na tyle. Gdy ci na przodzie się zmęczą, prowadzenie przejmują ci z tyłu - umożliwia to utrzymanie stałego wysokiego tempa. Małe gryzonie są także ważnym składnikiem wilczego pokarmu. W latach dużego rozpowszechnienia myszy, chrabąszcze i gryzonie pozwalają wilkom wyżywić swoje potomstwo tym łatwo dostępnym źródłem pokarmu. Różne chrząszcze i inne bezkręgowce są również chętnie zjadane przez wilki. W warunkach europejskich robaki nie mogą być znaczącym składnikiem ich pokarmu, ale na azejberdżańskich stepach wilki wyszukują miejsca masowego występowania szarańczy. By ocenić łańcuch pokarmowy wilków należy jednak pamiętać, że zwierzęta te przejawiają tendencje do specjalizowania się w określonej typie zwierzyny. Niektóre wilki lub i całe rodziny specjalizują się w wyszukiwaniu myszy, inne są doskonałymi specjalistami w polowaniu na psy, drób, owce i inne zwierzęta domowe, inne jeszcze łowią tylko zające. Najbardziej znanym przykładem specjalizacji bywają jednak dzikie zwierzęta kopytne, obojętne czy chodzi o jelenia w europejskich i amerykańskich lasach, czy też o antylopę na azjatyckich stepach. Analiza odchodów wolnożyjacych wilków pokazuje także znaczną ilość pokarmu pochodzenia roślinnego. Z pestek i ziaren można udowodnić zjadanie różnych owoców z sadu i lasu, jagód, ale także wspomniane już gryzonie pełne są nadtrawionego ziarna i owoców. Zależy to oczywiście od obfitości jedzenia na danym terenie. Dlatego nie dziwią powtarzające się informacje o namiętnym pożeraniu przez wilki słodkich melonów w krajach, gdzie owoce te uprawiane są na polach.

O wilkach twierdzi się czesto, że gdy upolują wiekszą zdobycz, starają się zjeść z niej jak najwięcej mięsa. Miały miejsce wiarygodne obserwacje znalezionych zwierząt, z których przez noc zniknęło tyle mięsa i wnętrzności, że odpowiada to dziesiątkom kilogramów zjedzonego mięsa na jednego członka głodnego stada. Ocena pojemności żołądkow zastrzelonych wilków amerykańskich i europejskich nie przekracza nigdy średnio 2 kg, a jedynie w odosobnionych wypadkach podano pojemność około 6 kg czy nawet 9 kg. Zapotrzebowanie wilka żyjącego na wolności należy oszacować na 2 kg dziennie, a i to z uwzględnieniem dni, gdy wilk nie upoluje żadnej zwierzyny. Przyczyna zadziwiająco dużej ilości mięsa jest więc inna - wilki odnoszą kawałki mięsa, aby zakopać je na gorsze czasy. Inaczej wygląda to oczywiście u wilków polarnych, które często zostają bez jedzenia przez kilka dni, potem udaje im się zjeść aż 10 kg na jeden raz. W Arktyce jedzenia jest tak mało, że wszystko musi zostać zużyte, dlatego wilk zjada snieżnego zająca ze skórą, sierścią, tłuszczem i kośćmi. Nie chodzi jednak o 10 kg czystego mięsa.

Wilki są bardzo ważnym składnikiem biocenozy. Stada kopytnych muszą być redukowane, aby ich ilość została w równowadze z ilością jedzenia na danym terenie. Wiele razy pokazywano, czy to w przypadku europejskich łosi czy kanadyjskich karibu, że obwinianie wilków za likwidacje wcześniej tak licznych stad jest bezpodstawne. To przede wszystkim kurczenie się ilości jedzenia jest głównym faktorem, który rezultuje zmniejszeniem się ilości tych zwierząt kopytnych. Mimo tego duża populacja wilków może wpłynąć na ilość zwierzyny łownej. Równowagi w przyrodzie nie należy więc idealizować bazując na warunkach przyrody nie naruszonej przez człowieka. Dokładnie opisano przypadki, gdzie na przykład dwie następujące po sobie ostre zimy i niezwykle duża pokrywa śniegowa umożliwiły zbyt silny tłok wilków na populacje jeleni to tego stopnia, że populacja tych zwierząt bardzo wyraźnie zmalała. Mimo tego wilk należy do łańcucha w przyrodzie i nie jest w niej niepotrzebny.

Bardzo ważna jest także selekcja, którą wilki wykonują wewnątrz populacji zwierząt łownych. Selekcja skierowana jest przede wszystkim na młode i stare zwierzęta. Kategoria zwierząt w średnim wieku, tj reprodukcyjnym, przy analizie wilczych ofiar, nie jest liczna. Było to wykazane u upolowanych łosi, jeleni i reniferów. To zrozumiałe, jeśli weźniemy pod uwagę, że w normalnych warunkach klimatycznych jedynie 6% (według innych obserwacji jedynie 4%) rozpoczętych polowań i ataków jest skuteczna. Zdrowy osobnik w pełni sił ma szasce wilkom uciec. Mało przystosowane młode, chore czy stare zwierzęta są więc likwidowane podczas polowań, przez co utrzymawany jest zdrowy stan i odporność populacji zwierząt kopytnych.

Selecja naturalna dotyka także populacje wilków. Wilki mają co prawda dosyć dużą możliwość reprodukacji, ich wielkość miotów jest dosyć wysoka, ale wszędzie, gdzie żyją, umieralność szczeniąt jest bardzo wysoka. Pierwszy rok przeżywa jedynie 40% urodzonych młodych.

Shaman (Czechy)