Głownie to drugie - hodowca ma stały kontakt ze szczeniakami i lepiej od nas jest w stanie rozpoznać ich charakter. To on może wykonać testy, podczas których łatwo będzie można ocenić ich wady i zalety. Oczywiście jest tu i zadanie dla przyszłego właściciela - to on może pod okiem hodowcy odegrać rolę egzaminatora, jako że dla szczeniaków jest całkiem obcą osobą.
Testów na sprawdzanie charakteru szczeniąt jest kilka - poniżej publikujemy jeden z nich - test PAT, przetłumaczony i stosowany przez wieloletniego szkoleniowca m.in. kanadyjskich psów ratowniczych Bogdana Górnego.
|
1. Towarzyskość / łatwość nawiązywania
kontaktu z człowiekiem |
| Hodowca przynosi egzaminowanego
szczeniaka do pomieszczenia przeznaczonego na testowanie, musi to być
miejsce, w którym szczenięta będą umieszczone po raz pierwszy w życiu.
Egzaminator czeka w części przeciwległej do wejścia, hodowca zostawia
psa na podłodze i wychodzi. Egzaminator, klęcząc klaszcze w ręce i wola
psa do siebie. |
|
Zadanie testu |
| Ustalenie stopnia towarzyskości,
zaufania do człowieka |
|
Ocena |
| 1 - |
Przybiega chętnie (z entuzjazmem), ogon uniesiony,
skacze na egzaminatora, łapie zębami za ręce, szczeka lub warczy |
| 2 - |
Przybiega chętnie, ogon uniesiony, opiera
się o egzaminatora przednimi łapami, liże ręce |
| 3 - |
Przybiega chętnie, ogon uniesiony |
| 4 - |
Przybiega chętnie, ogon opuszczony |
| 5 - |
Podchodzi z wahaniem, ogon opuszczony |
| 6 - |
Nie zbliża się do egzaminatora |
|
2. Podążanie za egzaminatorem
|
| Egzaminator wstaje i normalnym
krokiem odchodzi od szczeniaka |
|
Zadanie testu |
| Ustalenie zdolności
podążania za odchodzącym człowiekiem |
|
Ocena |
| 1 - |
Podąża chętnie, ogon uniesiony, "plącze
się pod nogami", łapie stopy zębami |
| 2 - |
Podąża chętnie, ogon uniesiony, "plącze
się pod nogami" |
| 3 - |
Podąża chętnie, ogon uniesiony |
| 4 - |
Podąża chętnie, ogon opuszczony |
| 5 - |
Podąża z wahaniem, ogon opuszczony |
| 6 - |
Nie podąża, lub odchodzi dalej od egzaminatora
|
|
3. Ograniczenie swobody ruchów / dominacja
|
| Egzaminator klęcząc
delikatnie przewraca szczeniaka na grzbiet i przytrzymuje w tej pozycji
przez 30 sekund |
|
Zadanie testu |
| Sprawdzenie jak
pies reaguje na stres spowodowany fizyczną dominacją egzaminatora. Określenie
tendencji do dominacji lub uległości / podporządkowania. |
|
Ocena |
| 1 - |
Walczy zaciekle, wyrywa się, gryzie |
| 2 - |
Walczy zaciekle, wyrywa się |
| 3 - |
Spokojny, walczy, uspokaja się,
nie unika wzroku egzaminatora |
| 4 - |
Walczy, uspokaja się |
| 5 - |
Nie walczy |
| 6 - |
Nie walczy, unika wzroku egzaminatora |
|
4. Dominacja socjalna
|
| Egzaminator nadal
klęcząc, uwalnia szczeniaka, pozwala mu wstać i zaczyna głaskać wzdłuż
grzbietu. Głaskanie trwa tak długo, aż pies okaże zachowanie umożliwiające
pełną ocenę według poniższej skali |
|
Zadanie testu |
| Oznaczenie stopnia
w jakim szczeniak akceptuje dominacje i sprawdzenie czy stara się odzyskać
straconą pozycje |
|
Ocena |
| 1 - |
Skacze na egzaminatora, wspina się używając
przednich łap, gryzie, warczy |
| 2 - |
Skacze na egzaminatora, wspina się używając
przednich łap |
| 3 - |
Wspina się i przytula do egzaminatora, usiłuje
lizać jego twarz |
| 4 - |
Łasi się, liże ręce egzaminatora |
| 5 - |
Przewraca się na grzbiet, liże ręce egzaminatora
|
| 6 - |
Odchodzi i trzyma się z daleka od egzaminatora
|
|
5. Dominacja przez uniesienie w górę
|
| Egzaminator chwyta
szczeniaka i trzymając bezpiecznie w obu dłoniach unosi około 5 cm nad
ziemią, test trwa 30 sekund |
|
Zadanie testu |
| Ustalenie w jakim
stopniu szczenię akceptuje dominacje znajdując się w pozycji uniemożliwiającej
kontakt z podłożem (brak kontroli) |
|
Ocena |
| 1 - |
Walczy zaciekle, gryzie, warczy |
| 2 - |
Walczy zaciekle |
| 3 - |
Nie walczy, zrelaksowany (spokojny) |
| 4 - |
Walczy krótko, następnie uspokaja się, liże
ręce egzaminatora |
| 5 - |
Nie walczy, liże ręce egzaminatora |
| 6 - |
Nie walczy, nieruchomieje |
|
6. Aportowanie
|
| Egzaminator klęczy
blisko szczeniaka i ugniata kartkę papieru tworząc kule, następnie bawi
się nią starając się zwrócić uwagę psa. W momencie gdy szczeniak okaże
zainteresowanie egzaminator rzuca kule na odległosć 1- 1.5 metra. |
|
Zadanie testu |
| Testowanie chęci
do pracy z człowiekiem. Stwierdzono wysoką korelację między naturalną
zdolnością do aportowania a zdolnością do pracy. |
|
Ocena |
| 1 - |
Biegnie za kulką, podnosi ją i ucieka daleko
od egzaminatora |
| 2 - |
Biegnie za kulką, zatrzymuje się przy niej,
nie wraca |
| 3 - |
Biegnie za kulką, podnosi ją i wraca z nią
do egzaminatora |
| 4 - |
Biegnie za kulką, wraca bez niej do egzaminatora
|
| 5 - |
Rusza za kulką, ale przerywa bieg - traci
zainteresowanie |
| 6 - |
Nie reaguje na poruszającą się kulkę |
|
7. Reakcja na dotyk / ból
|
| Egzaminator ściska
skórę między palcami przedniej stopy szczeniaka używając palca wskazującego
i kciuka*. Po ściśnięciu egzaminator liczy do dziesięciu i zwalnia nacisk,
gdy pies próbuje uwolnić łapę. |
|
Zadanie testu |
| Ustalenie stopnia
odporności na lekki ból |
|
Ocena |
| 1 - |
Reakcja po 8-10 |
| 2 - |
Reakcja po 6-7 |
| 3 - |
Reakcja po 5-6 |
| 4 - |
Reakcja po 2-4 |
| 5 - |
Reakcja po 1-2 |
| * Nie używać
paznokcia |
|
8. Reakcja na dźwięk
|
| Szczeniak umieszczony
jest pośrodku pomieszczenia, egzaminator upuszcza na podłogę przedmiot, który uderzając w podłogę wydaje głośny, ostry dźwięk. Można użyć średniej
wielkości metalowej pokrywki, przedmiot powinien upaść około metra od
testowanego psa. |
|
Zadanie testu |
| Sprawdzenie wrażliwości
na ostry dźwięk, może to być też test na wczesne głuchoty |
|
Ocena |
| 1 - |
Słucha, lokalizuje źródło dźwięku, podchodzi
szczękając lub warcząc |
| 2 - |
Słucha, lokalizuje źródło dźwięku, szczeka
lub warczy |
| 3 - |
Słucha, lokalizuje źródło dźwięku, okazuje
zainteresowanie i podchodzi do przedmiotu |
| 4 - |
Słucha, lokalizuje źródło dźwięku |
| 5 - |
Przestraszony - wycofuje się, chowa się |
| 6 - |
Ignoruje dźwięk, nie wykazuje zainteresowania
|
|
9. Reakcja na ruch
|
| Szczeniak umieszczony
jest pośrodku pomieszczenia, egzaminator używa ręcznika z przywiązanym
do niego sznurkiem. Pociągając za sznurek powoduje, że ręcznik porusza
się przed szczeniakiem w odległości około 0.5 metra. |
|
Zadanie testu |
| Sprawdzenie rodzaju
reakcji na nieznany, poruszający się przedmiot |
|
Ocena |
| 1 - |
Obserwuje, atakuje i gryzie |
| 2 - |
Obserwuje, szczeka, ogon uniesiony |
| 3 - |
Obserwuje z zainteresowaniem, podchodzi
i próbuje zbadać bliżej ( wącha, dotyka nosem / łapą) |
| 4 - |
Obserwuje, szczeka, ogon podwinięty |
| 5 - |
Ucieka, chowa się |
|
10. Budowa ciała
|
| Egzaminator obserwuje
poruszającego się psa, następnie delikatnie ustawia go w pozycji stojącej
naturalnej dla danej rasy i ocenia budowę ciała używając następujących
kategorii: prosty przód, prosty tył, położenie barków / łopatek, kątowanie
przodu, kątowanie tyłu. |
|
Zadanie testu |
| Próba wstępnego
określenia budowy szczeniaka |
|
Ocena |
| Dobry - budowa
ciała zgodna z wzorcem rasy |
| Poprawny - nieznacznie
różni się od wzorca |
| Niedostateczny
- wyraźne wady w budowie ciała |
Podsumowanie i analiza wyników:
|
|
W większości ocena 1 |
| Osobnik wybitnie
dominujący, agresywny, łatwo prowokowany do gryzienia.
Natura dominującego psa powodowała będzie stałą walkę o pozycje pierwszego
w stadzie.
Wymaga własciciela z bardzo dużym doświadczeniem w pracy z dominującymi,
agresywnymi psami.
Nie nadaje się do roli psa domowego, właściwie trenowany może pracować
jako pies wartowniczy lub policyjny. |
|
W większości ocena 2 |
| Osobnik dominujący
i pewny siebie.
Może być łatwo sprowokowany do gryzienia, ale jest w stanie łatwo zaakceptować
przewodnictwo doświadczonego właściciela.
Nie nadaje się dla osób niezdecydowanych, obawiających się podejmować
decyzje.
We właściwych rękach psy takie maja szansę na duże osiągnięcia w treningu
i pracy.
Mogą spełniać role psa domowego, gdy właściciele posiadają wystarczającą
wiedze na temat pracy z dominującym psem i dysponują czasem na trening
i długie spacery z psem. |
|
W większości ocena 3 |
| Osobnik otwarty
i przyjacielski, zdolny do przystosowania się do każdej sytuacji pod warunkiem,
że poddany zostanie regularnemu treningowi.
Elastyczny temperament pozwoli na adaptacje do rożnych środowisk - pies
musi być jednak szkolony przez doświadczonego własciciela lub pod okiem
doświadczonego trenera.
Może być zbyt trudny dla starszych wiekiem właścicieli lub rodzin z małymi
dziećmi.
Wymaga dużo czasu na prace i spacery. |
|
W większości ocena 4 |
| Osobnik łatwy
do kontrolowania, łatwo adoptujący się, wyraźnie podporządkowujący się
właścicielowi i oczekujący jego przewodnictwa.
Łatwy do trenowania, dobry wybór dla rodzin z dziećmi, nadający się zdecydowanie
na psa domowego. Okazuje mocne przywiązanie do wszystkich członków rodziny.
Brak pewności siebie może powodować trudności w szkoleniu - wymaga umiejętnego
podejścia oraz pozytywnych metod treningowych. |
|
W większości ocena 5 |
| Krańcowo poddany,
brak pewności siebie.
Tworzy bardzo mocną więź z właścicielem, wymaga stałej opieki, częstych
zachęt i wyraźnego poparcia.
Niewłaściwie wychowywany staje się psem nieśmiałym, a nawet bojaźliwym.
Nadaje się najbardziej dla starszych, cierpliwych osób o spokojnym unormowanym
stylu życia. |
|
W większości ocena 6
|
| Osobnik niezależny,
nie zainteresowany kontaktami z ludźmi.
Bardzo rzadko zdarzają się psy z takimi wynikami. Psy z ras północnych
- husky, malamuty, samojedy, a także basenji oraz psy gończe mogą okazać
ten poziom niezależności. |