Przy zdrowym stawie kość pasuje idealnie do torebki stawowej. Przy dysplazji ich połączenie nie jest tak dobre. Rezultatem zaawansowanego stadium HD jest artroza.

HD wystepuje najczęściej u dużych ras. Nie jest to wada wrodzona, ale rozwija się podczas wzrostu. Istnieje jednak pewna dziedziczność. Rozwój HD zależy od wielu faktorów dziedzicznych (formy stawu, ilości mięsni) i zewnętrznych (szybkość wzrostu, żywienie, dzienne obciążenie). Wyniki badań w USA dowiodły, że stopień dziedziczenia HD u Owczarków Niemieckich wynosi 74% a u Labradorow nawet 92%. Zostało to odkryte po wprowadzeniu systemu "Penn HIP", który jest używany także do sprawdzania już 16-tygodniowych szczeniąt. Inne badania pokazują, że wsród szczeniąt po zdrowych rodzicach 64-81% jest zdrowe, a 19-36 ma dysplazje. A u rodziców z rozpoznaną HD 17-37% potomków jest zdrowa, a 63-93% potomków na dysplazje.

Wszystkie psy bez wyjątku rodzą się zdrowe, także te, które potem cierpią na dysplazje. Najważniejszym czasem dla rozwoju stawów są pierwsze dwa miesiące, kiedy kości są jeszcze miękkie.

Najłatwiejszą metodą na wykrycie HD jest rentgen. By dobrze ocenić stawy potrzebne jest zdjęcie wysokiej jakości. Aby zapobiec pomyłce najlepiej jest zdjęcie podpisać. Potem należy wysłać je do weterynarza, który ma zezwolenie na ocenianie stawów danej rasy. Minimalny wiek na pewną diagnoze wynosi w Czechach 12 miesięcy, a dla dużych i bardzo dużych ras 18 miesięcy. Jest on ustanawiany przez Kluby poszczególnych ras.

Zaświadczenie o negatywnym HD nie powinno być wystawione przed ukończeniem 2 roku zycia. FCI ustanowiło minimalny wiek na 12 i 18 miesięcy. Amerykańska OFA podwyższyła minimalny wiek z 12 na 24 miesiące, gdyż okazało się, że nie wszystkie przypadki HD zostały odkryte w wieku 12 miesięcy.

Różni autorzy podają, że przez prześwietlenie w wieku 12 miesięcy odkrywane jest tylko 66% dysplatycznych psów, natomiast w wieku 18 miesięcy 84%. W wieku 24 miesięcy wykrywalność sięga 94%.

Zdjęcia robi się psu leżącemu na plecach z nogami równo wyciągniętymi do tyłu. Dobrą pozycje uzyskuje się na stole w kształcie litery V. Rozluznienie mięśni uzyskuje się dzięki narkozie. Zdjęcie musi ukazywać cały staw. Dla dobrej oceny zdjęcie musi być symetryczne (złe ustawienie może prowadzić do błędnej diagnozy).

Na tej podstawie powstała specjalna tabela, gdzie stopień HD został podzielony na pięć typów. FCI zmieniła tabele w 1993 roku i zastąpiła różne stopnie HD literami A-E. Na całym świecie egzystuje jeszcze kilka innych tabel. Jest tabela OFA w USA, brytyjski i szwajcarski system rejestracyjny oraz szwedzka tabela HD.

W Czechach stosowana jest dawna tabela. Stopień HD oznacza się literami 0-4, gdzie 0 oznacza HD negatywne, 1 jest formą przejściową, 2 oznacza lekką dysplazje, 3 średnią a 4 zaawansowaną. Medyczne symptomy jak kłopoty ze wstawaniem, niechęć do ruchu, skoków, nie muszą się zgadzać z rozpoznaniem na podstawie rentgena.

HD jest choroba dziedziczną, którą zależy od wielu innych faktorów. Dużą role gra przy tym otoczenie i warunki hodowli. Z powodu skomplikowanych zależnosci genetycznych jest narazie niemożliwe wyeliminowanie tej choroby. Ale przy odpowiednim chowie jej stopień występowania może być mocno ograniczony.

MVDr. Jan Šterc, MVDr. EVA Štercová

Schemat rentgena

Schemat zdrowego stawu

Dysplazja

Dysplatyczny staw z poczatkami artrozy

Staw z HD z degeneratywnymi zmianami