Drodzy przyjaciele czechosłowackich wilczaków,
Klub hodowców czechosłowackich wilczaków wita Was między fanami tej unikatowej naturalnej rasy psów i pozwala sobie przekazać Wam podstawowe informacje o historii i wzorcu rasy oraz kilka rad pomagających w życiu z psem, który często bywa prawdziwą osobowością.
Pochodzenie tej rasy można zacząć śledzić od roku 1955, gdy ing. Karel Hartl zaczął się interesować krzyżówkami wilków z owczarkami niemieckimi. Pierwsze krzyżówki, pochodzące od karpackiej wilczycy Brity i owczarka niemieckiego Cézara z Březového háje, narodziły się dnia 26.05.1958 w hodowli straży granicznej (Pohraniční stráže) w Libějovicích w południowych Czechach. Wspomniana wilczyca była ponownie kryta owczarkiem niemieckim Kurtem z Václavky i dała w ten sposób początek dwóm liniom hodowlanym. Założycielem trzeciej był wilk Argo i suka ONa Asta z SNB. Szczeniaki z tego skojarzenia narodziły się w hodowli w Býchorech w środkowych Czechach w roku 1968. W tym czasie krzyżówki międzyliniowe zaczęto oznaczać skrótem "ČV" = czeski wilczak.
W latach siedemdziesiątych w programie hodowli tej rasy zaczęła brać udział nowa hodowla straży granicznej w Malackách na Słowacji. W roku 1974 skojarzono tam wilka Šarika z krzyżówką trzeciej generacji Xelą z Pohraniční stráže i z suką ČV Urtą z Pohraniční stráže. Ostatnim dodatkiem do bazy genetycznej rasy było skojarzenie karpackiej wilczycy Lejdy z owczarkiem niemieckim Bojarem von Schotterhof, które miało miejsce ponownie w hodowli w Libějovicích w roku 1983. Od tego czasu hodowle prowadzi się w zamkniętej populacji.
Od pierwszych eksperymentów krzyżówki różnych generacji trafiały do rąk doświadczonych prywatnych kynologów, którzy oceniali ich predyspozycje do treningu i możliwość zastosowania w różnych miejscach. Aż do roku 1981 wszystkie organizacje kynologiczne w dawnej Czechosłowacji odmawiały jednak uznania tej nowej rasy i zapisywania jej miotów do księgi rodowodowej. Dopiero po intensywnej kampani pod koniec roku 1981 Czeski Związek Hodowców (Český svaz chovatelů) powołał klub hodowców tej krajowej rasy. Dnia 20.03.1982 w Brnie, mimo że brakowalo wybranego zarządu Klubu, zatwierdzono zmiane nazwy rasy na "czechosłowacki wilczak". W tym samym roku pierwsze 43 szczeniaki zostały zapisane do głównej księgi rodowodowej w Pradze.
W roku 1989 Klub poprosił o międzynarodowe uznanie rasy i jej wzorca. Oferta została przyjęta i zatwierdzona na konfenencji Międzynarodowej Organizacji Kynologicznej (FCI) w Helsinkach dnia 13.06.1989. Wzorzec czechosłowackiego wilczaka został wydany pod numerem 332. W roku 1993, więc po podziale Czechosłowacji, została zwolana konferencja Klubu w Bratisławie. Tam 23.01.1993 podjęto decyzje o podziale Klubu na dwie części w CZ i SK.
Klub hodowców czechosłowackich wilczaków z siedzibą w Pradze ma dwa oddziały (na Czechach oraz Morawach i Śląsku). Następcą czeskiego związku hodowców jest czeskomorawski związek kynologiczny (ČKU), który reprezentuje Czechy w FCI.
Klub, który jest odpowiedzialny za dotrzymywanie wzorca rasy i czystości krwi prowadzi dokumentacje, zarządza hodowlą czechosłowackich wilczaków, ustanawia kryteria dopuszczające osobniki do hodowli, wydaje regulaminy hodowli, deleguje sędziów i oceniających na imprezy hodowlane, opracowuje zasady chowu. W tym celu ustanowiono komisje hodowlane i nadzorców chowu. Oddziały organizują zloty młodych i bonitacje, szkolenia dla początkujących hodowców, zawody psów, letnie obozy dla zainteresowanych treningiem, wystawy specjalne i inne akcje.
Członkowie klubu są bezpłatnie informowani biuletynem klubu kilka razy w roku o czynnościach Klubu, wynikach hodowli i tym podobym. Chcecie swojego psa użyć do hodowli, musicie:
- W wieku 6 - 15 miesięcy zaprezentować szczeniaka na zlocie młodych.
- Po 12. miesiącach dokonać prześwietlenia stawów bodrowych w celu wykrycia dysplazji.
- W wieku od 15 miesięcy (u suki) i 18 miesięcy (u psa) zaliczyć przegląd hodowlany (bonitacje).
Zlot młodych jest akcją hodowlaną, której celem jest przede wszystkim ocena jakości miotów z poszczególnych kryć i ocena reproduktorów. Dlatego jest konieczne, aby na zlocie młodych została zaprezentowana możliwie największa liczba szczeniąt z każdego miotu. Na zlocie uzyskacie pierwsze informacje o tym, jakie nadzieje możecie pokładać w swoim szczeniaku, spotkacie się z doświadczonymi hodowcami, wymienicie swoje doświadczenia z właścicielami starszych szczeniąt.
Bonitacja jest podstawowym warunkiem dopuszczenia psa do hodowli. Komisja hodowlana dokładnie ocenia eksterier i charakter każdego osobnika, który ma mieć wpływ na kolejne generacje naszej rasy. Przed bonitacją psa trzeba należycie przygotować. Trzeba nauczyć go pokazywania zębów, mierzenia (w sumie 15 pomiarów), pokazywania się w ruchu i statyce. Jednocześnie bonitacja jest także oceną charakteru, przeprowadzaną na uwiązanym psie. Obserwuje się reakcje na osobe, która psa nie drażni, reakcje na strzał, reakcje na atak osoby na psa i atak z przedmiotem.
Specjalna klubowa wystawa czechosłowackich wilczaków jest jednocześnie imprezą hodowlaną i propaguje rase, na której nie może was zabraknąć! Odbywa się jeden raz w roku, zawsze w centrum Czech lub na Morawach. Na wystawie specjalnej otrzymacie najlepszy przekrój hodowli, możecie dostać tytuły CAC i Zwyciężca Klubu.
Mistrzostwa czechosłowackich wilczaków w treningu są pokazem wyników sportowego treningu, gdzie możecie spotkać się z doświadczonymi trenerami i przewodnikami, wymienić swoje doświadczenia i uzyskać cenne porady.
Mamy nadzieje, że spotkamy się z Wami na następnych imprezach, które organizują nasze oddziały.
Charakterystyka rasy
Możliwe, że stawiacie sobie pytanie, jaki ma być dorosły czechosłowacki wilczak. Polecamy Wam przestudiować sobie cały tekst wzorca rasy. Przedstawiamy Wam krótkie streszczenie:
Czechosłowacki wilczak jest psem średniej wielkości, o mocnej budowie, kształtem ciała, ruchem, strukturą włosa, kolorem sierści przypomina wilka. Wysokość w kłębie psa to co najmniej 65 cm, suki 60 cm, górna granica nie jest ustalona. Forma ciała jest prostokątna, stosunek wysokości do długości to 9:10 i krótsze.
Głowa musi mieć wyraźne cechy płci, charakterystyczne są skośnie osadzone, jasno zabarwione oczy i krótkie, stojące uszy. Uzębienie jest pełne (42), bardzo mocne, dopuszcza się zgryz nożycowy lub cęgowy. Grzbiet jest prosty, pewny, z krótkimi biodrami. Klatka piersiowa jest przestronna, raczej wąska, nie beczkowata, brzuch jest mocny, podciągnięty. Zad jest krótki, lekko opadający, ogon wysoko osadzony, opuszczony sięga stawów skokowych. Typowe jest długie przedramię i udo. Przednie kończyny są proste, z lekko odchylonymi na zewnątrz łapami. Tylne kończyny są silnie umięśnione, nie przekątowane. Kolor sierści jest zółtoszary, po srebrnoszary z charakterystyczną jasną maską. Sierść jest równa, zamknięta, bardzo gęsta.
CzW jest typowym wytrwałym kłusakiem, ruch jest lekki, harmonijny, z długim krokiem. W trakcie tworzenia rasy i obecnie sprawdzana jest wytrwałość psów, czechosłowackie wilczaki bez problemu przebiegną odległość 100 km ze średnią szybkością 11 - 13 km/h.
CzW jest żywy, aktywny, ma doskonale rozwinięte zmysły i zdolność orientacji, jest w stanie samodzielnie rozwiązywać niezwykłe problemy. Tworzy bardzo silną więź z rodziną lub stadem. Od początku hodowli nacisk kładziony był na jego predyspozycje do treningu.
Niektóre niezwykłe cechy charakteru CzW
Niektóre cechy czechosłowackich wilczaków różnią się od zachowań innych ras. Wynika to z tego, że jeden z przodków - karpacki wilk - przekazał swoim potomkom cechy, które u innych ras domestyfikacja całkowicie, lub częściowo zniszczyła.
Abyście dobrze poznali zachowanie CzW, dobrze jest poznać także podstawowe zasady zachowania wilków. Wilki żyją w świecie złożonych więzi społecznych, których podstawową komórką jest stado. Wilczątka żyją w ścisłej zależności od rodziców, zwłaszcza od matki, i to przez stosunkowo długi czas. Większość zostaje z rodzicami i przez drugi rok życia i pomaga przy tym chronić i wychowywać drugi miot szczeniąt. Dojrzewają i zakładają własną rodzine między drugim a trzecim rokiem życia. Po podziale (szczególnie zimą) stado zbiera się ponownie.
Para wilków żyje w monogami, partnerstwo jest bardzo mocne, często na całe życie. Zachowanie wilków w stosunku do wilczyc jest prawie "uprzejme". Jednak między osobnikami tej samej płci i w tym samym wieku często dochodzi do potyczek. Wytwarza się przy tym hierarchia, potrzebna do utrzymania porządku i możliwości współpracy w stadzie.
Do przejawów niepohamowanej agresji dochodzi jednak bardzo rzadko, większość konfliktów rozwiązywana jest w pozorowanych bojach, groźbach, postawiach, imponowaniu. Rosnące napięcie między zwierzętami rozładowywane jest często w grach i gonitwach. Wilki są obecnie mniej agresywne niż domowe psy, takie jak rasy pinczerów i terierów. Nie szczekają, ale mają bardziej rozbudowaną możliwość wyrazu czy jest to mimika, postawa, zachowanie, czy wycie oraz cała skala różnych znaków i sygnałów zapachowych.
Wzajemna komunikacja wilków jest bardzo bogata. Człowiek rozpoznaje przejawy dominacji i poddania, groźby, protestu, odmowy, prośby, wyzwania do zabawy, wskazania na ofiare czy odwrotnie na niebezpieczeństwo, różne i wyraźne znaki emocji (wzruszenie, radość, spokój, strach, obawa, ...). Nigdy się nie dowiemy, ile jeszcze innych możliwości porozumiewania używają wilki. Te oznaki, których człowiek nie rozumie i nie może na nie reagować, wygasły o domowych ras w ciągu tysiącleci.
Wilk jest dzieckiem przyrody i dlatego dąży do wolności, potrzebuje się przebiegnąć, w ruchu pozbyć się swojej energii, poznać swoją okolice. W odróżnieniu do psów wilki mają doskonałe zmysły, zdolność orientacji, nie mają naruszonego przez człowieka instynktu zachowania poszczególnych osobników i gatunku. Jak innych dziko żyjących zwierząt działania wilka są ściśle ukierunkowane. Oznacza to, że jego zachowanie ma na celu zdobycie jedzenia i każda czynność ma swoją motywacje.
Wszystkie te cechy przejawiają się w różnym stopniu i u czechosłowackich wilczaków.
Szczenie i jego rozwój
Dla szczeniaka czechosłowackiego wilczaka nowy właściciel i jego rodzina zastępuje mu stado, w którym zajmuje konkretne miejsce i od którego jest całkowicie zależne.
W czasie około 2. miesiąca szczenie uczy się w kontakcie z ludźmi traktować człowieka jako swojego partnera, jako członka swojego stada. Wpływa to na budowe relacji psa z ludźmi i jego pewność siebie wśród ludzi. Odpowiedzialność za to "wprowadzenie" człowieka ponosi w większej części właściciel.
Następuje tzw. socjalizacja szczenięcia, które przebywa już całkowicie w rękach nowego właściciela i kończy w przybliżeniu w trzecim miesiącu. I wtedy jest najważniejsze, aby szczeniak nawiązywał kontakt z ludźmi, aby uzyskał poczucie bezpieczeństwa i pozbył się strachu przed nieznanymi osobami i sytuacjami. Jednocześnie szczenie szuka swojej pozycji w stadzie, uświadamia sobie swoją zależność i potrzebuje autorytetu swojego pana. Tak samo w tym wieku szczenie uczy się niesiłowego ustanawiania, uczy się podczas zabaw niegryzienia ręki pana, w tym wieku musimy mu dać do zrozumienia, że nie będziemy z nim dyskutować o tym, czy da sobie odebrać miskę lub kości.
Trzeci miesiąc to najlepszy czas na to, abyśmy kształtowali zachowanie szczeniaka "na obraz i podobieństwo swoje". Szczenie nie może za żadną cene być izolowane w kojcu lub na ogrodzie! Rozwój psychiki w takim "odciętym środowisku" zostanie bezpowrotnie zakłócony. Czym więcej środowisk, przeżyć, podniet szczenie pozna, tym lepiej. Przyzwyczajamy szczeniaka do jazdy samochodem, autobusem, bierzemy go do budynków, mieszkań, spacerujemy wśród ludzi.
Jednocześnie zaczynamy "przygotowywać grunt" pod późniejszy trening. Jeśli udało się nam szczenie ze soba "związać", na pewno zna swoje imie, a z intonacji naszego głosu pozna pochwałe, zachęte i zakaz. Nie jest wtedy trudne powiązać takie sytuacje z komendami "dobry piesek" i "fuj". Podstawą każdego treningu jest opanowanie przywołania. Na spacery z psem nosimy przy sobie pełną kieszeń smakołyków, a szczenie bardzo szybko załapie, że opłaca się przyjść na komendę "do mnie". (Oczywiście nie powinien mieć przed tym przepełnionego żołądka). Potem nie pozostaje już nic innego jak ćwiczenie przywołania w różnych sytuacjach i stopniowe zwiększanie wyszkolenia psa bez względu na to, że z wiekiem szybko rośnie jego niezależność.
Gry ze szczeniakiem przeprowadzamy po to, by potem ułatwić sobie trening. Mimo, że czasem szczenie chętniej bawiłoby się Waszą ręką, swetrem, czy sznurówkami od butów, kierujemy jego uwage na przygotowane zabawki: piłeczki, szmatki, miękkie woreczki, drewniane patyki. W grze kładziemy fundamenty pod aport i wyszukiwanie przedmiotów. Szmatkami i woreczkami się z pieskiem przeciągamy, uczymy szczeniaka mocno trzymać przedmiot i dajemy mu uczucie zwycięstwa, gdy przedmiot wyrwie Wam z ręki i go odniesie.
Jeśli czechosłowacki wilczak będzie jedynie Waszym przyjacielem i współmieszkańcem, lub będziecie go używać do jakiegoś praktycznego lub sportowego treningu od agility, przez tropienie, obrone, ratownictwo czy trening na psa lawinowego, zawsze opłaci się Wam czas spędzony na wychowanie i rozwijanie zdolności Waszego szczeniaka.
Opieka nad szczeniakiem
Czechosłowacki wilczak nie różni się zbytnio od innych ras. Mimo to przyda się tu krótka informacja.
Po odbiorze szczenie karmimy 4-5 razy dziennie. Jeśli szczenie zacznie wybierać, jeść powoli, wybierać kawałki mięsa, możemy zmniejszyć częstość posiłków. W przybliżeniu po pół roku wystarczy karmić psa dwa razy dziennie.
Gdy szczenie rośnie, podstawą pokarmu musi być mięso i wnętrzności. Wieprzowe mięso podajemy gotowane w niewielkiej ilości posolonej wody, do wywaru możemy dodać płatki owsiane, chleb, makaron lub ryż. Wysokiej jakości wołowine i baranine, wątrobe, ryby i mięso drobiowe podajemy surowe. Podajemy miękkie kości cielęce, a w razie czego mąke kostną lub dodajemy wapno. Nabiał jest szczególnie dla szczeniaka źródłem zdrowej żywności, jeśli szczeniak dostaje biegunke po krowim mleku, podajemy mu kwaśne produkty (twaróg) lub mleko w proszku. Jeśli nie mamy wnętrzności (wątroba, wołowe żołądki), pokarm uzupełniamy o witaminy z grupy B podając drożdże lub kilka tabletek Pangaminu. Dodajemy warzywa (marchew, siekane pokrzywy, itd.), czasem jajko, łyżka oleju stołowego nie zaszkodzi.
Jeśli przyzwyczaimy szczeniaka do suchej karmy, może to nam ułatwić potem podróżowanie z nim. Karma musi być jednak różnorodna, monodieta (nawet doskonałe zbilansowana karma) jest nienaturalna.
Szczenie powinno zostać u hodowcy odrobaczone, podanie środka trzeba jednak powtórzyć po około 14 dniach. Następnie za trzy miesiące dajemy do badania kał szczeniaka i aplikujemy kolejne odrobaczanie.
Co do planu szczepień pojawiają się różne opinie, lepiej więc poradzić się weterynarza, który wybierze ten najodpowiedniejszy dla danego terenu. Zawsze trzeba zwracać uwage na informacje producenta szczepionki. Np. w przypadku szczepionki Nobi-vac pierwsze szczepienie można przeprowadzić u szczeniaka 6-tygodniowego szczepionką Nobivac-puppy DP (D-nosówka, P-parwowiroza), kolejne szczepienie przeprowadza się w wieku 8 i 12 tygodni przeciw DHP+L (H-hepatitis, L-leptospiroza). Sporadycznie przeciwko DHPPi+Co (Pi-kaszel kenelowy, Co-koronawiroza). U dorosłego zwierzęcia szczepienie przeprowadza się 1 raz w roku. Trzeba trzymać się planu szczepień i zawsze radzić się weterynarza!!! Szczepienie przeciwko wściekliźnie jest u nas obowiązkowe od 6 miesiąca, przy wjeździe do niektórych krajów (Niemcy) już od 3 miesiąca.
Prosimy, abyście zapoznali się z fachową literaturą i oznakami podstawowych chorób, byście mogli je w pore rozpoznać. Poznajcie swoje szczenie i jeśli spotkaliście się z problemem, którego nie znacie, szukajcie pomocy u weta i hodowcy, w klubie lub u trenera.
Życzymy Wam masy sukcesów.
Klub Hodowców Czechosłowackich Wilczaków (KCHČSV) (Czechy)
|
